Toegeschreven aan Ambrosius Francken I (ca. 1544-1618), 'De legende van St. Joris en de Draak'

Meer informatie aanvragen
Prijs op aanvraag

Wereldwijde verzending mogelijk

Herkomst
Antwerpen
Periode
Ca. 1590
Materiaal
Olie op doek
Hoogte
139.8 cm
Breedte
242.3 cm
Provenance

Nederlandse kunstmarkt
Particuliere verzameling

Vragen over dit object?

Kies een van de onderstaande contactmogelijkheden:

Omschrijving

Dit grote doek verbeeldt een zeldzame episode uit de legende van Joris en de Draak; het moment waarop de koning van Silene moet zwichten voor het offeren van zijn dochter om de draak te behagen die de stad terroriseert. Dit dramatische moment, waarop het lot beslist dat de dochter van de koning geofferd moet worden, wordt niet vaak in de kunst weergegeven. Traditioneel wordt Sint Joris afgebeeld met de draak die hij volgens de overlevering heeft gedood. De verbeelding van Joris en de draak was populair in de middeleeuwen en de daarop volgende eeuwen, omdat de draak als symbool van het heidendom gezien werd. Het verslaan van de draak symboliseert de bekering van een land of stad tot het christendom.

Het schilderij is te plaatsen in de traditie van grootfigurige stukken in Antwerpen rond 1590. De toeschrijving aan de Vlaamse schilder Ambrosius Francken I is gebaseerd op de grote stilistische overeenkomsten met  prenten en tekeningen en tekeningen van zijn hand, zie bijvoorbeeld een prent in de collectie van het Rijksmuseum, inv. nr. RP-P-1995-26-28 en een tekening in de collectie van Museum Mayer van den Bergh, inv. no. MMB.1070. De grote figuren met lange gewaden en de gezichtsexpressie van velen zijn treffend. De wijze waarop de architectuur op de achtergrond is geïncorporeerd in het geheel is zeer overeenkomstig. Francken, afkomstig uit Herentals bij Antwerpen, was een belangrijk lid van de kunstenaarsfamilie Francken. Hij leerde het vak van zijn vader en van de vooraanstaande Antwerpse maniëristische schilder Frans Floris. Hij is vooral bekend om zijn religieuze werken, altaarstukken en historische allegorieën, geschilderd in een laat-maniëristische stijl en beïnvloed door Marten de Vos. Zowel zijn broer Frans Francken I als Hieronymus Francken I werden succesvolle schilders. Zijn neef Hieronymus Francken II behoorde tot zijn latere leerlingen.  

De Italiaanse invloed op onderwerp en schilderkunst is onmiskenbaar verbonden met het schilderij De triomf van Joris van Vittore Carpaccio in Venetië. Ook hier wordt een minder vaak afgebeelde episode uit de legende van Sint Joris weergegeven, met grote figuren op een immens doek. Aangezien aangenomen wordt dat Ambrosius een reis naar Italië heeft gemaakt is deze invloed niet verassend.  Het schilderij kan niet los worden gezien van de grootschalige wandtapijtproductie in de zuidelijke Nederlanden. Het past gezien het formaat en de soort afbeelding in de traditie van het verbeelden van cycli van verhalen.Omstreeks 1575 schilderde Michiel Coxie voor het Antwerpse schuttersgilde ‘de Jonge Voetboog’ een groot aan Sint Joris gewijde triptiek, die bestemd was voor de gildekapel in de Onze Lieve Vrouwekerk. Deze triptiek met is een voorbeeld van een opdracht door een gilde voor een thematische voorstelling van Joris. Over het algemeen kan gesteld worden dat de gilden zorgden voor een continue opdrachtenstroom van schilderijen gewijd aan Sint Joris . De drakendoder was de favoriete beschermheilige en naamgever van diverse schuttersgilden. Zij wensten in hun kapellen, maar ook in hun gildenhuizen voorstellingen van Joris die de draak verslaat. In dit licht moet ook het huidige schilderij worden beschouwd, dat gezien de afmetingen niet voor een privé-woning zal zijn gemaakt. In een cyclus met schilderijen van Joris en de draak zou dit tafereel niet misstaan hebben.  

De legende van Sint Joris en de draak vertelt het verhaal van Sint Joris, die in 303 stierf en een draak versloeg die mensenoffers eiste. Omdat het oorspronkelijke verhaal verloren is gegaan, werden mythen uit de Oudheid in het verhaal geïntegreerd. Zo vertoont het verhaal overeenkomsten met de verhalen over Perseus. In de Legenda Aurea uit de 13e eeuw wordt het verhaal voor het eerst in de huidige vorm beschreven. Het is gesitueerd in Silena in Libië, maar andere bronnen vermelden Beiroet. De stad werd getiranniseerd door een draak, dagelijks verslond hij twee schapen, die hem geofferd werden, zodat hij zich rustig zou houden. Toen de laatste schapen op deze manier verdwenen waren, eiste de draak mensenoffers. Hierbij viel het lot ook op de dochter van de koning. In bruidskleren trad zij haar dood tegemoet. Maar Joris viel de draak met een lans aan en verwondde het gedrocht. Hij beloofde de koning en het volk dat hij het ondier zou doden als iedereen zich door hem zou laten dopen. Toen koning en volk akkoord gingen doodde hij de draak en op die dag lieten 15.000 mensen zich dopen.    

De verering van Sint Joris kende een aanzienlijk succes en zijn faam reikte tot in alle delen van de Westerse wereld. Hij werd het embleem van landen en gebieden in Europa, zoals Engeland, Portugal, Catalonië en Aragon. Sint Joris is een multi-inzetbare figuur die ook de beschermheilige was van verschillende gildes, allerlei ordes en verschillende Europese steden die onder zijn bescherming werden geplaatst.   Deze voorstelling die in feite voorafgaat aan het moment dat Joris de draak daadwerkelijk verslaat, het dramatische moment waarop het lot beslist dat de dochter van de koning aan de draak moet worden geofferd is echter zelden verbeeld.   

Legal


Site by Artimin