Romaanse bronzen Hanzeschotel

Meer informatie aanvragen
Prijs op aanvraag

Wereldwijde verzending mogelijk

Herkomst
Mogelijk Saksen, Duitsland
Periode
12e eeuw
Materiaal
Brons
Afmetingen
5 cm
Diameter
26 cm
Literatuur

Müller, "Gravierte romanische Bronzeschalen und Schachfiguren des 11./12. Jahrhunderts", in: "Archäologie des Mittelalters und der Neuzeit" 9.1998, p. 39 ff., van dit type p. 41.
Weitzmann-Fiedler, Romanische gravierte Bronzeschalen", Berlin 1981.
Müller, Zwischen Gebrauch und Bedeutung: Studien zur Funktion von Sachkultur am Beispiel mittelalterlichen Handwaschgeschirrs", Bonn 2006.
Middeleeuwse hanzeschotels, Spiegel tot lering, Nijmeegs Museum Feb. 1979, Commanderie van Sint Jan

Musea

Twee identieke types in The Metropolitan Museum of Art New York, inv. no. 65.89. en het Germanisches Nationalmuseum Nürnberg (in: "Mende, Die mittelalterlichen Bronzen", Nuremberg 2013, no. 100).

Vragen over dit object?

Kies een van de onderstaande contactmogelijkheden:

Omschrijving

Koperlegering met donkerbruine patina en oxidatie en overblijfselen van originele vergulding.

Een gedreven komvormige schotel met vlakke bodem met aan de bovenzijde een smalle, platte rand. Gedecoreerd In het midden van de kom middels gravure met een mannelijke buste in het midden, omlijst door een gestileerde dubbele rand. Rond de centrale figuur drie mannelijke bustes radiaal gerangschikt met gegraveerde Romaanse inscripties: "IDOL (A) TRIA" (afgoderij), "INVIDIA" (afgunst) en "IRA" (woede). Veel van de letters zijn geaccentueerd door dubbele lijnen. De zijkanten gedecoreerd met drie grote bladmotieven en verdere (onleesbare) inscripties.

Metallurgische analyse door Dr. Brian Gilmour, Oxford, 3 januari 2018.

 

Deze schotel behoort tot een groep vroege objecten die Hanzeschotels worden genoemd. Deze term wordt toegepast op bronzen of koperen vaten uit de 12e/13e eeuw die, vanwege het voorkomen in middeleeuwse manuscripten, in verband werden gebracht met de Hanze. Ze zijn meestal afkomstig uit de regio die wordt gedomineerd door de handel tussen de vrije steden van de Hanze, welke zich uitstrekte van de Baltische Zee tot de Nederrijn en naar Engeland. De naam “Hanzeschotel" is echter achterhaald sinds de publicatie van de kunsthistoricus Weitzmann-Fiedler in 1981, waaruit bleek dat de schepen niet in contact konden worden gebracht met de Hanzesteden.  Dit object behoort tot de groep schotels met afbeeldingen van de ondeugden. Interessant om op te merken is dat “Idolatria", welk hier wordt benadrukt, niet tot de traditionele zeven Christelijke Kardinale ondeugden behoort. Ulrich beschrijft dit type als "Schotels met onjuiste iconografie of zelfs onjuiste inscripties". Zijn theorie is dat de schotels, die gebruikt werden als handwaskom, niet alleen bedoeld waren om een sociale status uit te drukken, maar ook om religieuze basiskennis over te dragen. “De thema's goed en kwaad waren aanwezig in alledaagse preken. Het wassen van handen lijkt (...) de mogelijkheid te hebben geboden om deze onderwerpen de gebruiker tijdens maaltijden, of misschien tijdens groeten en afscheid bij te brengen.“ (p. 42)

Legal


Site by Artimin